03 · Эстонийн X-tee

Нэг удаа асуу.
Дахин бүү асуу.

Эстонид төрийн байгууллага иргэнээс аль хэдийн төрд байгаа мэдээллийг дахин асуухгүй — «once-only» зарчим. Үүнийг техникийн хувьд боломжтой болгодог зүйл нь X-tee: улсын X-Road экосистем. 2018 оноос «X-Road» нь технологийн нэр, «X-tee» нь Эстонийн экосистемийн нэр болсон.

~13 сая
Өдөрт дамжих хүсэлт
RIA, x-road хуудас (2026)
4,500+
Өгөгдлийн үйлчилгээ
RIA (2026)
1,083
Логт харагдсан байгууллага
261 GOV · 723 COM · 49 NGO — Nortal, 2025-12…2026-05
1,407 жил
Хэмнэсэн ажлын цаг
Cybernetica-гийн тооцоо

Эстонийн тоо эх сурвалж бүрт өөр байдаг. Хаа сайгүй давтагддаг «1,500 байгууллага / жилд 600 сая» гэсэн factsheet-ийн тоо 2019 оных. Nortal-ийн шинжилгээ нийтийн логоос 182 хоногт 3.87 тэрбум хүсэлт (өдөрт ~21 сая) тоолсон — RIA-гийн албан тоо биш.

Засаглал

Хэн ажиллуулдаг вэ

Оператор:
RIA (Riigi Infosüsteemi Amet — Мэдээллийн системийн газар), Хууль зүй, цахим хөгжлийн яамны харьяанд.
Эрх зүй:
Засгийн газрын 2016-09-23-ны 105 дугаар тогтоол «Мэдээллийн системийн өгөгдөл солилцооны давхарга».
RIHA:
Үйлчилгээ, мэдээллийн сан бүрийг улсын мэдээллийн системийн бүртгэлд бүртгэх ёстой.
Орчин:
EE (production), ee-test, ee-dev.
Төлбөр:
Давхаргыг ашиглахад төлбөргүй. Hosting, зуучлалын үйлчилгээ гэрээгээр.
Жижиг байгууллага:
Hosting-ийн Security Server түрээслэх боломжтой.

Гишүүн болох

Дөрвөн алхам

1

Гэрээ

x-tee.ee өөртөө үйлчлэх порталд гишүүнчлэлийн гэрээнд цахим гарын үсэг зурна.

2

Security Server

Өөрөө суулгах эсвэл hosting үйлчилгээ үзүүлэгчийнхийг ашиглах.

3

Хандах эрх

Үйлчилгээ нийлүүлэгч бүртэй эрхийн талаар тохиролцоно.

4

Интеграц

Өөрийн системээ Security Server-тэй холбоно.

Үр дүн

X-tee дээр юу ажилладаг вэ

Иргэний мэдрэх цахим үйлчилгээний ард байгаа ихэнх өгөгдлийн урсгал X-tee-гээр дамждаг.

Хүн амын бүртгэл

Банк, эмнэлэг, сургууль иргэний мэдээллийг эх бүртгэлээс шууд, гарын үсэгтэйгээр авна.

Татвар

Урьдчилан бөглөсөн мэдүүлэг — ажил олгогч, банкны мэдээлэл X-tee-гээр татагдана.

Эрүүл мэнд

Цахим жор, эмчийн бичиг бүртгэл хооронд дамжина. (Хил дамнасан цахим жор нь X-Road биш, ЕХ-ны MyHealth@EU.)

Бизнес бүртгэл

Компанийн бүртгэл, эзэмшигчийн мэдээлэл бусад бүртгэлтэй автоматаар уялдана.

Финляндтай холбоо

2018-02-07-нд хоёр улсын давхарга холбогдсон. Тухайн үед X-tee-д ~1,000, Suomi.fi-д 81 байгууллага байв.

Ажлын цаг

2017: жилд 820+ жил (5%-ийн дээжээр), 2020: 1,100+ жил. Тоонууд эх сурвалжаараа ялгаатай.

Монголд авах сургамж

Эстонийн загвараас юуг хуулах вэ

Хууль

Тогтоолоор бэхжүүлэх

Давхаргыг заавал ашиглах эрх зүйн үндэс, операторын эрх үүрэг тодорхой байх. Засаг солигдоход тэсвэртэй болгоно.

Бүртгэл

RIHA-тай дүйцэх бүртгэл

Ямар систем, ямар өгөгдөл, ямар үйлчилгээ байгааг нэг дор бүртгэх. Украин холбохоосоо өмнө 573 системийг аудит хийсэн.

Төлбөр

Давхаргыг үнэгүй болгох

Зардлыг гишүүн байгууллага үүрч, ашиг нь улсын түвшинд гардаг. Тиймээс давхарга өөрөө төлбөргүй, hosting нь сонголттой.